Tijdens zijn leven gaat jouw kat door diverse levensfasen heen en in die verschillende fasen zal hij verschillende behoeften hebben.

1 Kittens van 8 weken oud die nog bij moeder mogen drinken en dat heel fijn vinden. Foto: Joyce de boer

1 Kittens van 8 weken oud die nog bij moeder mogen drinken en dat heel fijn vinden.
Foto: Joyce de boer

Kitten

  • 1e socialisatiefase: 3-7 weken
  • 2e socialisatiefase: 7-14 weken
  • Vanaf 3 weken: leerfase
  • Tussen de 4 en 11 maanden zijn kittens het meest actief: tot wel 10 uur per dag.
  • 5 maanden: poes geslachtsrijp
  • 8 maanden: kater geslachtsrijp

Tijdens de 1e socialisatiefase moeten de kittens op zoveel mogelijk dingen worden gesocialiseerd. Ze zijn nu nog niet bang voor dingen.
Ze moeten iedere dag opgetild en geaaid worden, om te voorkomen dat ze bang worden voor mensen. Dit moet gebeuren door zowel mannen, vrouwen als kinderen. Als ze alleen door vrouwen worden geaaid, kunnen ze later mannenhaters worden.

Ze moeten ook zoveel mogelijk kennis maken met huiselijke geluiden (stofzuiger, muziek, boren, deurbel etc.) Hoe meer ze meemaken, hoe minder schuw het katje zal worden. Denk hierbij ook aan andere huisdieren (inclusief andere katten!) en verschillende soorten situaties (bezoek bijvoorbeeld, autoritjes, lichamelijk onderzoek, reismandje, etc.)

Alles wat nu verkeerd gaat, of niet gedaan wordt, zal later slechts met moeite kunnen worden hersteld. Hoe beter de 1e socialisatiefase verloopt, hoe socialer en gezelliger de kat later zal zijn.

Tijdens de 2e socialisatiefase gaan de kittens sociale contacten aan en ze leren hoe ze om moeten gaan met agressie. Ze spelen heel veel met hun nestgenootjes en dit is het moment waarop ze leren dat er ook zoiets bestaat als te hard bijten of te hard spelen. Als ze dit niet van hun nestgenootjes leren in deze periode, leren ze het niet meer en kunnen ze dus erg hardhandig met mensenhanden of met andere dieren omgaan.
Wanneer ze dit van mensen moeten leren, dan is het van het grootste belang dat het spelen uitsluitend met speeltjes gebeurd en niet met handen. Als ze nu leren dat ze met handen mogen spelen, dan doen ze dat de rest van hun leven. Het lijkt misschien onschuldig om een kleine katje met je handen te laten spelen, maar dat vind je niet zo leuk meer als de kat eenmaal 5 kg weegt.

2 Dekking van de poes door de kater. Foto: Joyce de boer

2 Dekking van de poes door de kater.
Foto: Joyce de boer

Wanneer laten helpen?

  • Castratie voor zowel poezen als katers
  • Vroegcastratie geen probleem
    • Geen andere nadelen dan laatcastratie
    • Jeugdigheid = extra voordeel
    • Hele nest naar dierenarts = minder stress
    • Poezen minder kans op borsttumoren
    • Katers gaan niet sproeien
  • Poezen hoeven niet eerst een nestje te krijgen!

Zowel poezen als katers worden gecastreerd. Het is dus NIET zo dat poezen worden gesteriliseerd en katers gecastreerd. Dat is een mythe. Ze ondergaan beide dezelfde behandeling en die heet castratie.

Verschil tussen sterilisatie en castratie

Het zit zo: sterilisatie is het afbinden van de eileiders of de zaadleiders. Hierdoor kunnen zowel poezen als katers niet meer voor nageslacht zorgen, maar het heeft een héél groot nadeel: de geslachtshormonen blijven nog steeds actief, dus een poes zal nog steeds krols worden en een kater zal nog steeds met andere katers willen vechten en als je pech hebt blijft of wordt hij ook een fervent sproeier, met alle vervelende gevolgen van dien. Een sterilisatie kan in theorie ook ongedaan gemaakt worden, zodat de poes of kater zich daarna weer wel kan voortplanten.

Bij castratie worden bij een poes de eierstokken en eventueel ook de baarmoeder verwijderd, en bij een kater worden de teelballen verwijderd. Op deze manier zijn beide dus volledig onvruchtbaar en het is niet ongedaan te maken. Weg is weg. De geslachtshormonen worden ook niet meer geproduceerd, waardoor poezen niet meer krols worden katers minder de neiging hebben om te vechten en te sproeien.
Ze kunnen die geslachtshormonen ook prima missen, want ze hebben ze niet nodig voor hun ontwikkeling.
Poezen hebben bovendien een kleinere kans op borsttumoren als ze gecastreerd zijn.

Poezen niet eerst een nestje

Het is ook een mythe dat poezen eerst een nestje moeten krijgen voordat ze geholpen kunnen worden, of dat ze eerst een keer krols moeten zijn geworden.
Er is in 2014 een onderzoek gepresenteerd naar vroegcastratie en daaruit is gebleken dat kittens er geen extra hinder van ondervinden als ze met 9 of 10 weken al worden geholpen. Sterker nog: ze zijn er juist vaak sneller weer bovenop, juist omdat ze nog zo jong zijn. ’s Morgens bij de dierenarts op de tafel onder het mes en ’s middags alweer aan het dollen. Zo snel gaat dat.
En helemaal als het hele nestje inclusief moederpoes naar de dierenarts gaat, want dan kunnen de kittens na de behandeling weer bij mama teruggelegd worden en ondervinden ze heel weinig stress omdat ze bij mama wakker worden.

Er zijn geen extra nadelige gevolgen van vroegcastratie, zoals wel vaak wordt beweerd. De kittens blijven niet kleiner dan ongeholpen soortgenootjes en de urinebuis is ook niet nauwer dan normaal. Je moet er wel op letten dat een geholpen kat minder energie nodig heeft, maar juist meer wil gaan eten en daardoor een groot risico op overgewicht loopt.
Overgewicht is een groot gezondheidsprobleem wat kan leiden tot suikerziekte en andere nare aandoeningen. Je kat kan gemiddeld 1/3 minder eten krijgen nadat hij/zij is geholpen. Begin daar direct na de operatie mee!

Volwassen

  • De gangbare huis-tuin-en-keuken-katten zijn tussen de 12 en 18 maanden volwassen.
  • Bij sommige raskatten is dat pas bij 4 jaar.

Senior

  • Vanaf ongeveer 8 jaar zijn katten een senior; Ze:
    • gaan minder eten en drinken
    • worden minder actief
    • kunnen vachtproblemen krijgen
    • kunnen gewrichtsklachten ontwikkelen
    • slapen meer
    • spelen minder
    • kunnen aanhankelijker worden
    • kunnen ouderdomsziekten ontwikkelen

Vanaf ongeveer 8 jaar worden katten over het algemeen als senior beschouwd, al lopen de meningen hier nog wel over uiteen.
Sommigen zeggen dat katten vanaf 7 jaar al een senior zijn, anderen zeggen dat dat pas vanaf 11 jaar geldt.
De grens van 8 jaar komt wel het meeste voor.
Doe vanaf deze leeftijd een jaarlijkse preventieve seniorencheck. Katten zijn meesters in het verbergen van pijn. Daardoor zijn veel mensen te laat bij een ziekte. De dierenarts kan aan het bloed van de kat zien of er iets aan de hand is.

3 Gelukkig oud worden: help je kat als hij wat strammer wordt. Foto: Internet

3 Gelukkig oud worden: help je kat als hij wat strammer wordt.
Foto: Internet

Tips voor jou als eigenaar:

  • Weeg je kat regelmatig
  • Houd in de gaten hoeveel hij eet en drinkt
  • Controleer ontlasting
  • Bij twijfel: Ga naar de dierenarts!

Gelukkig oud worden tips:

  • Blijf spelen, maar korter en rustiger
  • Help met vachtverzorging
  • Zorg voor kattenbak met lage instap
  • Warme, rustige, bereikbare slaapplaatsen
  • Houd zoveel mogelijk vaste routine

Voor zeer oude kat:

  • Eten, drinken kattenbak mogen dichter bij elkaar

De laatste tip geldt alleen voor katten die het anders niet meer kunnen vinden of kunnen redden.
Dat is dus de enige goede reden om een voerbakje en de kattenbak bij elkaar in de buurt te zetten. Anders nooit doen.

4 Kat van 16 jaar met ouderdomskwalen: niet meer goed ter been, dus kleedje op de grond. Foto: Catventure

4 Kat van 16 jaar met ouderdomskwalen: niet meer goed ter been, dus kleedje op de grond.
Foto: Catventure

Ouderdomskwalen:

  • Suikerziekte (vaak veroorzaakt door overgewicht)
    • Insuline prik geven (na overleg met de dierenarts!)
  • Artrose (slijtage van de botten)
    • Geef je kat artrose voer (op advies van dierenarts)
  • Tandproblemen
    • Hoektanden kunnen uitvallen op hoge leeftijd
    • Bij verminderde eetlust: ga naar de dierenarts
  • Lever- of nierproblemen
    • Geef je kat een speciaal dieet (na dierenartscontrole!)
  • Verstopping
    • Overleg met je dierenarts
  • Ingegroeide nagels
    • Zelf knippen (kun je leren van de dierenarts)
  • Hartproblemen
    • Geef voedsel zonder zout (geen ham, worst of lever)

Voer afstemmen op levensfase

  • Tot 1 jaar: kittenvoer
  • Vanaf 1 jaar: volwassen voer
    • Afstemmen op leefstijl
    • Groenten volledig onnodig
  • Vanaf 8 jaar: senior voer
    • Eventueel artrosevoer
  • Gecastreerde katten altijd minder voer geven of light voer geven

Tot en met een leeftijd van 1 jaar geef je je kat kittenvoer.
Vanaf 1 jaar totdat  hij een senior wordt (ongeveer vanaf 8 jaar) geef je hem voer voor volwassen katten.
Dit kun je afstemmen op zijn leefstijl. Bijvoorbeeld indoor voer, of juist outdoor. Er zijn vele verschillende soorten voer verkrijgbaar.
Kattenvoer met groenten erin is slechts voor het ‘goede gevoel’ van mensen; katten hebben absoluut geen behoefte aan groenten.
Goedkoop kattenvoer bevat veel koolhydraten, terwijl katten dit maar weinig nodig hebben. Ze hebben juist proteïnen nodig voor hun energiebehoefte, maar koolhydraten zijn goedkoper om in voer te stoppen. Proteïnen halen katten uit vlees, vandaar dat katten absoluut niet zonder vlees kunnen.

Samenstelling voer

Als je dus goed voer wilt voor je kat, dan moet proteïne het hoogste percentage vormen en koolhydraten maar weinig. Er moet minder dan 14% vocht/water in zitten.
Hoeveel voer moet je je kat geven? Check de richtlijnen op de verpakking, maar houd altijd rekening met de leefstijl van je kat. Een binnenlevende kat heeft minder voer nodig dan een buitenlevende kat. Een gecastreerde kat moet zeker minder voer hebben, want ze verbruiken minder energie, maar hebben tegelijkertijd de neiging om meer te gaan eten. Dit is een gevaarlijke combinatie die tot overgewicht kan leiden en overgewicht is zeer gevaarlijk voor je kat, omdat het extra belasting voor de gewrichten betekent (groter risico op artrose) en daarnaast kan het leiden tot suikerziekte.

Als je kat de neiging heeft om teveel te eten, geef hem dan een light voer. Daar zit per brokje minder energie in, dus voor hun gevoel blijven ze evenveel eten, maar krijgen ze minder binnen.
Als je je kat wat lekkers geeft, of dit nu een stukje ham is of een kattensnoepje, dan moet je dat aftrekken van zijn dagelijkse hoeveelheid voer, anders gaat dat dus ook leiden tot gewichtstoename.

Andere voedingsbehoefte

5 Het gestel van een kat met pijnpunten bij oudere katten Foto: Internet

5 Het gestel van een kat met pijnpunten bij oudere katten
Foto: Internet

Kittens, zwangere katten en zogende katten hebben meer energie nodig en hebben een andere voedingsbehoefte. Overleg altijd eerst met je dierenarts voordat je radicale veranderingen in het eetpatroon doorvoert.
Als je je kat wilt laten overstappen van het ene op het andere voer, doe dit dan geleidelijk door gedurende minimaal een week het oude en nieuwe voer te mengen. Daarbij begin je met slechts een klein beetje nieuw voer door het oude voer en langzaam verandert die verhouding totdat je alleen nog maar nieuw voer geeft.
Ineens overstappen kan voor problemen in het maag-darm-kanaal van je kat zorgen, wat kan leiden tot vervelende problemen.

Er zijn ook speciale voeders beschikbaar voor bijvoorbeeld katten met nierproblemen, blaasgruisproblemen, allergieproblemen, etc. Deze voeders zijn uitsluitend op dierenartsrecept verkrijgbaar en hiervoor moet je ook altijd eerst met je dierenarts overleggen. Dit soort voer geven in de verkeerde situaties kan weer tot andere problemen leiden.
Zorg ook altijd voor voldoende drinkmogelijkheden.

Download deze informatie in een pdf.