Eén van de meest voorkomende problemen met katten: onzindelijkheid.
Waar komt het vandaan en wat kun je eraan doen?

Allereerst: je kat doet het niet naast de bak om jou te pesten of omdat hij dat ‘wel leuk’ vindt.
Je kat probeert op deze manier met jou te communiceren. Voor hem is het duidelijke taal, maar wij mensen begrijpen het meestal niet.

Stap 1: Ga met je kat naar de dierenarts!

Maar liefst 50% van de onzindelijke katten heeft een medische reden voor de onzindelijkheid.
Dat kan bijvoorbeeld zijn blaasontsteking of blaasgruis. Beide zeer pijnlijke aandoeningen die de dierenarts voor je kan oplossen.
Als de dierenarts heeft uitgesloten dat er een medische oorzaak is, wordt het tijd voor andere stappen.

Stap 2: Is het echt onzindelijkheid of is het het markeren van het territorium?

Het markeren van het territorium wordt gedaan middels sproeien. Dit gebeurd meestal in een andere houding dan plassen, maar dat hoeft niet persé.
Markeren wordt vaak gedaan als katten zich onzeker of niet helemaal veilig voelen in hun territorium. Bij deuren of ramen kan het bijvoorbeeld veroorzaakt worden doordat aan de andere kant andere katten langslopen en dan kan hun geur naar binnen komen. Of er leven teveel katten in een te kleine ruimte. Katers sproeien vaker dan poezen, maar poezen kunnen wel degelijk sproeien! Gecastreerde katers/poezen sproeien minder snel. Een reden te meer om je kat te laten helpen.

Stap 3: Kattenbakmanagement aanpassen/verbeteren.

Ken je Dixies? Als je als eerste bent, dan is het nog wel te doen binnen. Als je later op de dag komt, zou je bijna liever in de bosjes gaan zitten.
Een dixie is wat een kattenbak is voor een kat. Houd dat altijd in je achterhoofd.

  1. De stelregel is: het aantal katten dat je hebt PLUS één, zoveel kattenbakken moet je hebben. Dus zelfs voor één kat zou je twee bakken moeten hebben. Waarom? Omdat veel katten graag hun kleine en grote boodschappen op twee verschillende plekken willen doen.
    Desalniettemin zul je in je omgeving vele verhalen horen van twee of zelfs drie katten die met z’n allen één of twee kattenbakken delen. Dat klopt. Zo lang het goed gaat, gaat het goed, maar als je één of meerdere onzindelijke katten in huis hebt, is het eerste wat je moet doen zorgen voor voldoende kattenbakken.
  2. Zorg dat de bakken voldoende ver uit elkaar staan, minimaal twee meter. Als ze te dicht bij elkaar staan, worden ze gezien als één plek in plaats van twee.
    Zorg ook dat ze voldoende ver van andere ‘resources’ staan zoals waterbakken, voerbakken, ligplaatsen, kattenluik, etc. Zorg dat er altijd minimaal twee meter tussen twee van dit soort items zit.
  3. Probeer eens een bak te zetten op de plek waar de kat het naast de bak doet (als dat mogelijk is uiteraard). Als dat helpt, dan kun je daarna met kleine stapjes de kattenbak verplaatsen naar waar jij hem wilt hebben.
  4. Sowieso is de locatie van de bak erg belangrijk. Je kat wil ook graag even rustig kunnen gaan zitten, zonder dat hij steeds gestoord wordt. Daarnaast is het natuurlijk ook niet handig om de bak neer te zetten naast iets waar de kat mogelijk bang voor is of een nare ervaring mee heeft.
  5. Haal de deksels van de kattenbakken af. Katten willen graag overzicht houden. Daarnaast kan een deurtje ‘bewaakt’ worden door een andere kat, waardoor de eerste kat niet meer de bak in durft. Als het niet mogelijk of écht onwenselijk is dat de deksel eraf gaat, haal dan op z’n minst dat rare klapperende ding eruit. Als je kat naar binnen gaat, geeft het luikje hem nog een klap na op z’n achterwerk. Niet echt fijn. Bovendien is het ook weer zicht-belemmerend.
  6. Ga experimenteren met verschillende kattenbakvulling. De ene kat vindt grove vulling prima, maar de meeste katten zullen een fijne vulling het prettigst vinden. Als je meerdere kattenbakken hebt, vul je er één met de nieuwe vulling en dan kun je zien welke meer gebruikt wordt (vooropgesteld dat beide bakken op een goede locatie staan).
    Zorg in ieder geval dat er géén kunstmatig geurtje aan de vulling is gegeven. Dit is alleen voor de mensenneus fijn; voor een kattenneus zijn dat soort geurtjes heel erg onprettig. Het kan juist een reden zijn voor katten om het naast de bak te gaan doen.
  7. Gebruik een ander schoonmaakmiddel om de kattenbak schoon te maken. Veel katten vinden de geur van chloor aantrekkelijk (wel goed naspoelen na het schoonmaken natuurlijk!!! Want chloor op zich is heel erg giftig!). Andere katten vinden dat juist niet fijn. In dat geval kun je beter bijvoorbeeld soda gebruiken, want dat heeft geen eigen geur, maar maakt wel goed schoon.

Stap 4: Stress signaleren en oplossen

Stress bij katten kan moeilijk te signaleren zijn en meestal is het nog moeilijker om op te lossen.
Vaak is het zeer verstandig om hier een kattengedragstherapeut bij in te schakelen. Zij hebben het meeste verstand van katten en kunnen je hierbij goed helpen en begeleiden.
Onzindelijkheid door stress kan bijvoorbeeld komen door:

  • verandering in routine, bv een nieuwe baan waardoor je andere werktijden hebt
  • een nieuwe kat in huis of juist het overlijden van een kat (ongeacht of ze bevriend waren)
  • teveel katten in huis
  • teveel katers in huis (in een kolonie zwerfkatten zal vaak maar één volwassen kater leven)
  • te weinig eigen territorium (inclusief voerplaatsen, ligplaatsen en ontlastingsplaatsen)
  • verandering in de omgeving, bv verhuizing, (kleine) verbouwing, samenwonen, scheiding, baby/nieuwe huisgenoot, dierenartsbezoek, pensionbezoek, vakantieoppas, etc.
  • problemen met andere huisdieren

Stress bij katten kan dus veel oorzaken hebben, maar ze komen er allemaal op neer dat de omgeving van de kat onvoorspelbaar of oncontroleerbaar is geworden. Dat moet je de kat terug zien te geven.

Download een pdf van deze informatie

Deze informatie is slechts ‘eerste hulp’ bij onzindelijkheid.
Heb je bovenstaande tips geprobeerd en werkt niets? Neem dan contact op met een kattengedragstherapeut bij jou in de buurt. Kattengedragstherapeut is geen beschermd beroep en iedereen mag zich zo noemen. Een goede gedragstherapeut heeft zijn/haar studie gedaan bij de Tinley Academy. Je kunt daar zelf eventueel ook een cursus volgen.